НА КАНТАР СО ОРДАН ЧУКАЛИЕВ: Стануваме сè позависни од увозот на храна

Храна. Ја јадеме секој ден, минимум по трипати и најчесто ја земаме здраво за готово, без да размислуваме што сè е потребно за да се најде во нашите чинии. Но, во периоди на криза, како оваа со КОВИД-19, почнува да нè јаде црвот на сомнежот дали како земја сме способни да се прехраниме ако останеме изолирани. И мислите сè почесто си ги фаќаме како ни одат кон садење мали градини во големите дворови, кои за повеќето од нас што живееме во станови се само пуста желба и илузија дека би можеле да си обезбедиме сигурност во некоја несигурна иднина.

Таквите прашања што ´ртеле периодов и кај членовите на „Наука за сите“ минатата среда имаа можност да добијат одговор. На редовната онлајн-дискусија, гостин беше професорот Ордан Чукалиев, кој предава наводнување на Факултетот за земјоделски науки и храна, а се занимава со сè што е поврзано со водата, земјоделството, почвата и животната средина. Ова се неговите размислувања за земјоделството за време на кризата и одговорите на прашањата од учесниците во дискусијата, пренесени во прво лице, за да ви го доловиме чувството дека го слушате додека читате.

(НЕ)ФОРМАЛНОТО ОБРАЗОВАНИЕ НА КАНТАР: Мост меѓу дипломата и посакуваната кариера

Здравата економија не може без силен бизнис-сектор, а тој пак не може без квалитетно образовани кадри. За високото образование се задолжени универзитетите, но со оглед на големото разидување на понудата на кадри и побарувачката на професии од страна на организациите на нашиот пазар, во игра влегуваат неформалните академии, кои во последните години се особено активни и атрактивни со своите програми за преквалификација за ИТ-професии.

Колку образованието, реално, е во функција на општествените потреби – ова беше рамковната тема на минатата онлајн-дискусија на членовите на „Наука за сите“ на Зум, каде што гости-панелисти беа: Драган Атанасов, генерален секретар на Сојузот за младинска работа, Димитар Силјановски, основач и главен извршен директор на ИТ-компанијата „Интертек“ и Александар Чамински, главен стратегиски директор на едукативната платформа „Бреинстер“.

НА КАНТАР СО ПЕТАР ПОПОВСКИ: Во научните трудови најважни се идејата и интелектуалниот скок

Да се биде научник значи да се биде љубопитен, да се истражува, да се чита и пишува и да се создава ново знаење. На последната научна средба во средата, со Петар Поповски, професор на Универзитетот во Алборг, Данска, визитинг-професор на Универзитетот во Бремен и експерт за безжични комуникации, се дискутираше на тема научни комуникации и процеси. Ова се неговите сумирани размислувања и ставови на темата (со бонус-трака „5Г“).

НА КАНТАР СО РОЗИТА ДИМОВА: Ех да имам ко што немам

(антрополошко видување на кризата со КОВИД-19)

Најпрвин во најголемите колички во маркетите полневме брашно, зејтин, грав, леќа, шпагети, прашок за перење... Додека намирниците останаа да фаќаат прашина по дома, сфативме дека душичката ни плаче за манго, протеинско јогуртче и чипс, па почнавме да си ги купуваме сите луксусчиња по кои копнеевме во оној период кога пред супермаркетите почнаа да се прават редови како да нема утре (за пазарување). Бидејќи не можевме парите да ги трошиме по кафеани и кафулиња, веднаш ги пренаменивме за алое вера кое читавме дека го зајакнува имунитетот за можната борба со коронавирусот, за сапуни специјално создадени да не ни ја сушат кожата ни по стотото миење на рацете во денот и за понекој украс за по дома. А во суштина, едвај чекавме да се отворат трговските центри за да можеме да си купиме нов пар чевли кои може и никогаш немаше да ги облечеме, но барем ќе се почувствувавме сигурни дека работите се враќаат во нормала.

НА КАНТАР СО АНАСТАС ВАНГЕЛИ: Кина и КОВИД-19 - глобална политичка перспектива

Околу планетата Трисоларис кружат три сонца. На неа нема предвидлив тек на денот и ноќта, на годините и месеците, на годишните времиња. Понекогаш денот може да трае со недели, а следниот да заврши додека да трепнеш. Исто како и ноќта. Одеднаш може да стегне поларна зима, па да пукне пеколно лето. Нејзината цивилизација живее секојдневно справувајќи се со непредвидливото. Ова била првата асоцијација што му се јавила на Анастас Вангели во деновите кога сите сфаќавме дека соочувањето со кризата што почна да ја предизвикува коронавирусот всушност значи да ѝ се гледа в очи на непредвидливоста и да не може да се види каков ќе ни биде понатаму животот.

НА КАНТАР СО ДРАГАН ТЕВДОВСКИ: Сите за државата, државата за сите

Иако во добрите (нормалните) времиња постојано се зборува дека приватниот сектор е добар, ефикасен и продуктивен, а дека јавниот сектор е лош, неефикасен и паразит, големите кризи секогаш ја враќаат важноста на државата. 

Во средата, која стана редовен термин за средба на отворени умови кои разговараат на различни актуелни научни теми, гостин беше професорот Драган Тевдовски, експерт за финансии и поранешен прв човек на Министерството за финансии, кој зборуваше и одговараше на прашања поврзани со стратегиите што државите ги преземаат за справување со кризата предизвикана од коронавирусот и како тие ќе се одразат врз развојот на општеството во светот.

НА КАНТАР СО АЛЕКСАНДАР СТОЈКОВ: Овој пат кризата е навистина поинаква

(Насловот е инспириран од книгата „Овој пат е поинаку“ („This Time is Different“) на Кармен Рајнхарт и Кенет Рогоф)

Справувајќи се со здравствените последици од КОВИД-19, на почетокот ги занемаривме економските. Социјалното дистанцирање и карантинот се успешни во ублажување на пандемијата, но имаат висока економска цена. Во средата (15.04.2020 г.), Александар Стојков, професор по економија на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје во онлајн-дискусија одговараше на прашања поврзани со економијата во време на коронавирусот. Во продолжение можете да најдете одговори на прашањата: кои се економските импликации на КОВИД-19, какви се мерките што (можат да) се преземаат за ублажување на последиците и има ли предвидувања за тоа што нè чека и на личен, и на колективен финансиски план.